Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng: Kinh nghiệm tham quan từ A đến Z

1. Dấu ấn lịch sử

Bảo tàng ra đời từ những cuộc khảo cổ quy mô lớn vào cuối thế kỷ 19 do các nhà khoa học Pháp thuộc Trường Viễn Đông Bác Cổ thực hiện. Được xây dựng để trở thành nơi quy tụ và bảo tồn các cổ vật quý giá, bảo tàng đã trải qua quá trình mở rộng quan trọng vào những năm 1930. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, nơi đây vẫn sừng sững như một chứng nhân, bảo lưu nguyên vẹn những tinh hoa nghệ thuật điêu khắc mà không trang sách nào có thể diễn tả trọn vẹn.

Thông tin cho chuyến tham quan

Để hành trình khám phá di sản của bạn được trọn vẹn, xin lưu ý:

• Địa chỉ: Số 2 đường Hai Tháng Chín, quận Hải Châu, TP. Đà Nẵng.
• Thời gian mở cửa: 7:00 – 17:00 hằng ngày.
• Vé tham quan:
• Khách chung: 60.000 VNĐ/vé.
• Học sinh, sinh viên & Công dân Đà Nẵng: 20.000 VNĐ/vé.
• Miễn phí: Người khuyết tật, người cao tuổi (từ 60 tuổi),và đối tượng hưởng chính sách ưu đãi hưởng thụ văn hóa.

2. Dấu ấn nổi bật

Bảo tàng Điêu khắc Chăm không đơn thuần là một nơi lưu giữ hiện vật; đây là một thực thể sống, một "bản trường ca bằng đá" kể lại câu chuyện về thời hoàng kim của Vương quốc Chăm Pa cổ đại. Bước chân vào không gian này, du khách sẽ cảm nhận được sự hội tụ của nghệ thuật, lịch sử và dòng chảy thời gian.

Kiến trúc

Công trình là một tuyệt tác kiến trúc có sự giao thoa tinh tế giữa triết lý thẩm mỹ Á Đông và nét tinh tế, sang trọng trong phong cách Pháp. Dù đã đi qua bao thăng trầm và biến cố của chiến tranh, tòa nhà vẫn sừng sững như một chứng nhân lịch sử, giữ trọn vẹn nét nguyên bản và hồn cốt vốn có. Hệ thống không gian được quy hoạch đầy dụng ý, chia thành các phòng trưng bày chuyên đề cùng những dãy hành lang trầm mặc mang tên những miền đất di sản: Quảng Nam, Bình Định, Quảng Ngãi, và Kontum, dẫn dắt du khách đi từ ngạc nhiên này đến thấu cảm khác.

Kho tàng di sản đồ sộ

Nơi đây hiện là "túi khôn" của nền điêu khắc Chăm Pa với hơn 2.000 cổ vật quý giá. Bảo tàng trưng bày khoảng 500 tác phẩm tinh xảo nhất bên trong không gian tĩnh lặng, cùng 185 hiện vật uy nghiêm tại khuôn viên ngoài trời. Không dừng lại ở đó, chiều sâu của bảo tàng còn nằm ở 1.200 cổ vật đang được lưu giữ trong kho – những mảnh ghép lịch sử chờ ngày được đánh thức. Mỗi tượng thần, mỗi phù điêu đều là kết tinh của đôi bàn tay tài hoa, thổi hồn vào đá sa thạch và đất nung.

Ý nghĩa lịch sử - văn hoá 

Bảo tàng Điêu khắc Chăm vinh dự là nơi lưu giữ bộ sưu tập văn hóa Chăm Pa lớn nhất Việt Nam. Những hiện vật hiện hữu tại đây chính là tư liệu thực tế sống động nhất về một quốc gia Chăm Pa từng rất thịnh vượng, rực rỡ về văn hóa và đỉnh cao về nghệ thuật. Đến với nơi này, du khách không chỉ dừng lại ở việc ngắm nhìn, mà là đang trực tiếp đối thoại với quá khứ, giải mã những thông điệp mà tổ tiên để lại qua những đường nét chạm khắc kỳ công, tinh tế. Đây chính là niềm kiêu hãnh của Đà Nẵng, nơi lưu giữ "mã gen" di sản quý giá của dân tộc.

3. Khám phá các phòng trưng bày chuyên đề

Bảo tàng được chia thành các khu vực trưng bày theo địa danh khai quật, giúp du khách dễ dàng hình dung về sự phát triển nghệ thuật qua từng thời kỳ:

• Phòng trưng bày Đồng Dương:

• Nổi bật: Các tác phẩm mang hơi hướng Phật giáo với phong cách pha trộn tinh tế giữa văn hóa Trung Quốc, Ấn Độ và Chăm Pa.
• Hiện vật tiêu biểu: Tượng Bồ Tát, tượng thần Deva và Đài thờ Đông Dương.

• Phòng trưng bày Mỹ Sơn:

• Nổi bật: Lưu giữ những báu vật được tìm thấy tại thánh địa Mỹ Sơn – trung tâm tôn giáo lớn nhất của vương quốc Chăm Pa cổ.
• Hiện vật tiêu biểu: Tượng thần Shiva, thần Ganesha và phù điêu đản sinh Brahma.

• Phòng trưng bày Tháp Mẫm (Bình Định):

• Nổi bật: Sở hữu 67 tác phẩm điêu khắc tinh xảo có niên đại từ thế kỷ XII – XV.
• Giá trị: Đây là nơi thể hiện rõ nét nhất phong cách nghệ thuật đặc trưng, cầu kỳ của người Chăm tại vùng đất Bình Định.

• Phòng trưng bày Trà Kiệu:

• Nổi bật: Nơi lưu giữ hơn 40 tác phẩm quý giá từ kinh đô đầu tiên của Chăm Pa (thế kỷ VII – XII).
• Hiện vật tiêu biểu: Tượng thần Shiva, thần Vishnu và các đài thờ được chạm khắc tinh xảo.

Mẹo nhỏ: Khi tham quan, bạn nên đi theo thứ tự các phòng này để cảm nhận sự thay đổi trong phong cách điêu khắc từ thời kỳ sơ khởi (Trà Kiệu) đến giai đoạn phát triển rực rỡ nhất (Tháp Mẫm).

4. Những lưu ý khi tham quan

Để chuyến tham quan diễn ra thuận lợi và văn minh, bạn cần tuân thủ các quy định sau:

• Bảo vệ cổ vật: Tuyệt đối không chạm, sờ, vuốt hay tác động trực tiếp lên các hiện vật.
• Quy định chụp ảnh: Không sử dụng đèn flash để bảo vệ chất lượng cổ vật; không sử dụng chân máy (tripod) gây cản trở lối đi.
• Văn hóa công cộng:
• Đi nhẹ, nói khẽ, giữ không gian yên tĩnh.
• Không hút thuốc, vứt rác đúng nơi quy định.
• Tuân thủ sự hướng dẫn của nhân viên bảo tàng.

Lời khuyên: Nên thuê hướng dẫn viên hoặc sử dụng thiết bị thuyết minh tự động (audio guide) để hiểu rõ hơn về giá trị lịch sử của các cổ vật.